2024–2026 йилларда Тошкентда ижара бозори пасайиш тенденцияси айрим фаоллашув билан узлуксиз давом этди. 2024 йилда пойтахтда ижара тўловлари миллий валютада ёпиримпасайди (миллий валютада –8,2%), ҳолбуки 2025 йилга келиб доллар курси барқарорлашган шартларда йиллик ўзгариш қарийб нол даражасида бўлди, яъни АҚШ долларида +8,3% ўсиш қайд этилди. 2026 йил бошида (февраль) Тошкентда квадрат метр учун ойлик ижара ўртача $8,7 ни ташкил этмоқда, бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 8%га юқорироқ кўрсаткичдир. Ушбу таҳлилий мақолада 2024–2026 йилларда Тошкентда ижара бозорининг асосий кўрсаткичлари, талаби ва таклифи, сиёсий-иқтисодий омиллари, шунингдек, 2027–2028 йилларга оид прогноз сценарийлари кенг муҳокама қилинади.
Жорий 2026 йилдаги ижара нархлари (Туман ва хона тури бўйича)
Тадқиқотлар ва эълон сайтларидан олинган маълумотларга кўра, Тошкентнинг турли туманларида ижара нархлари қуйидаги жадвалда акс эттирилган (ўртача долларда, ойига):
| Туман | 1-хонали (таҳм. $) | 2-хонали (таҳм. $) | 3+ хонали (таҳм. $) |
|---|---|---|---|
| Олмазор тумани | 350–450 (≈400) | 450–600 (≈525) | 550–900 (≈725) |
| Миробод тумани | 550–800 (≈675) | 700–1300 (≈1000) | 1000–1500 (≈1250) |
| Учтепа тумани | 350–400 (≈375) | 400–500 (≈450) | 500–650 (≈575) |
| Яшнобод тумани | 350–500 (≈425) | 400–650 (≈525) | 600–1300 (≈950) |
| Бектимир тумани | 300–400 (≈350) | 400–550 (≈475) | 500–650 (≈575) |
| Мирзо-Улуғбек тумани | 400–600 (≈500) | 500–1000 (≈750) | 500–1500 (≈1000) |
| Сергели тумани | 300–400 (≈350) | 400–500 (≈450) | 500–650 (≈575) |
| Яккасарой тумани | 400–800 (≈600) | 600–1000 (≈800) | 1000–1500 (≈1250) |
| Юнусобод тумани | 400–600 (≈500) | 700–1000 (≈850) | 800–1300 (≈1050) |
| Чилонзор тумани | 350–450 (≈400) | 500–700 (≈600) | 500–800 (≈650) |
| Шайхонтоҳур тумани | 400–550 (≈475) | 500–800 (≈650) | 550–1000 (≈775) |
Маълумотлар domtut.uz порталидан олинган (2026 йил) ва юқоридаги интерваллар ҳар бир хона тури учун $ асосида ойлик ижара диапазонини кўрсатади. Жадвалда кўрсатилган қийматлар – тахминий ўртача нархлардир. Масалан, Мирободда 1–3 хонали уйлар $550-800 арасида ва $1000+ даражасигача ижарага берилади. Энг паст нархлар эса Бектимир ва Сергели туманларида қайд этилади (1 хонали уйлар ~$350).
2024–2026 йиллар динамикаси ва бош сабаблар
2024 йилда ижара нархлари пасайди. Мазкур йилда Тошкентда йил якунига келиб ижара тўловлари миллий валютада қарийб –8,2% даражасида пасайди. Бунинг асосий сабаби бозорда таклифнинг ошиши ва талабнинг умеран даражада бўлганидир.
2025 йилда нархлар босқичма-босқич ошиб борди. Расмий маълумотларга кўра, 2025 йилнинг охирига келиб Ўзбекистонда ижара нархларининг ўсиши АҚШ доллари билан ҳисобланган ҳолда +8,3% ни ташкил этган. Тошкент шаҳрида эса йил давомида ижарада ноғайратсиз ўсиш кузатилди.
2026 йилда ҳозирги ҳолат юқори босқичда давом этмоқда. 2026 йилнинг бошида (февральда) Тошкентда ўртача квадрат метр учун ижара $8,7 ни ташкил этмоқда ва бу 2025 йил билан солиштирганда 8%га юқорилигини кўрсатади.
Ушбу ўзгаришларнинг драйверлари сифатида аҳоли даромадлари ва инфляция ўртасидаги танзим, валюта бозоридаги ўзгаришлар ва иқтисодий сиёсат чоралари турибди. 2024–2025 йилларда Ўзбекистонда йиллик инфляция (ўртача) 12–18% атрофида бўлди, ва Марказий Банк асосий ставкаси 2024 йилда 13,5% даражасига пасайтирилди.
Талаб ва таклиф омиллари
Талаб тарафидан
Тошкент аҳолиси билан боғлиқ омиллар муҳимдир. 2024 йил январь-июл ҳолатига кўра пойтахт аҳолиси 3,075 млн кишига етди ва ярим йилда 34,4 минг кишига (1,1%) кўпайди. Шу жумладан, 2024 йилнинг илк ярмида Тошкентга 44,6 минг киши кўчиб келган ва 35,5 минг киши кетган (яъни соф +9,1 минг шахс).
Тошкентда даромад даражаси республикага нисбатан анча юксак. 2025 йилнинг илк ярмида ўртача ойлик иш ҳақи республика бўйича 5,9 млн сўмни ташкил этиб, Тошкент шаҳар аҳолисининг ўртача ойлик иш ҳақи 10,1 млн сўмга етди — бу республика ўрталамасидан қарийб 70% баланд.
Таклиф тарафидан
2024–2026 йилларда пойтахтда ҳар йили катта миқдорда янги турар-жойлар фойдаланишга топширилди. 2025 йилда Ўзбекистон бўйича 15,9 млн кв.м турар-жой қурилиб, уларнинг 1,0 млн кв.м қисми Тошкент шаҳрида фойдаланишга топширилди.
Ипотека кредити ҳажми камайгани турли аҳоли қатламларини ижара бўйича қарорга қўйди. Ипотека фоизлари юқори бўлган пайтда аҳоли кўпинча сотиб олиш ўрнига ижарани афзал кўрди. Бу ҳолат ҳам талабни қўллаб-қувватлади, таклифнинг ошиши эса нарх ўсишини чеклади.
Сиёсий-иқтисодий таъсирлар
- Инфляция ва валюта: Ўзбекистондаги юқори инфляция даражаси (2024 йил ~14–15%, 2025 йил 18–20%) ижара бозорига мустақил таъсир қилди. 2024 йилда сўмда ижара бўйича нархлар пасайган бўлса, доллалда умумий ўзгариш аксинча ўсиш кўрсатди.
- Фоиз ставкалари ва ипотека: Марказий банк 2024 йил 25 июль куни асосий ставкани 13,5% даражасига пасайтирган эди. Ипотека фоизлари юқори бўлган пайтда аҳоли кўпинча уй сотиб олиш ўрнига ижара олишни афзал кўрди.
- Ижара қонунчилиги: 2019 йилдан бошлаб э-ижара тизими жорий қилинган. 2025 йил учун Тошкентда 1 кв.м учун ойига 28 минг сўм минимал ставка муайянлаштирилди.
- Маҳаллий дастурлар: Ҳукумат томонидан уй-жой билан таъминлаш бўйича бир қатор ипотека ва субсидия дастурлари амалга оширилмоқда.
Миллий тенденциялар ва бошқа шаҳарлар билан солиштириш
2025 йил давомида республика бўйича ижара нархлари долларда 8,3%га ошди. Бироқ бошқа минтақаларда узоқ мавсумли ўзгаришлар кузатилди: айниқса Хоразм вилоятида ижара нархлари 2024 йилда 21,5%га ошиб кетди.
Худудлар кесимида Тошкент уй-жой ижараси бошқа шаҳарларга нисбатан анча қиммат. Тошкентда 50 кв.м квартира учун минимал нарх 1,4 млн сўмдан бошланса, кўп шаҳарларда ушбу чамадан анча паст. 2026 йил январгача кўчмас мулк ижараси ва бошқариш хизматлари умумий ҳажмининг 95,8%ини Тошкент ташкил этди.
2027–2028 йилларга прогноз
Қисқа ва ўрта муддатли давр учун учта сценарийни кўриб чиқиш лозим:
- Асосий сценарий: Ижара нархлари 2027–2028 йилларда 5–10% атрофида йиллик ўсиши кутилмоқда. Валюта курсининг нисбатан барқарор бўлиши ҳам доллар индекси бўйича ўсишни чеклайди.
- Оптимистик сценарий: Иқтисодиёт тез ривожланса ва солиқ ва ипотека сиёсатида қулайликлар жорий қилинса, йиллик ижара нархлари +15–20% гача ошиб кетиши эҳтимол.
- Пессимистик сценарий: Иқтисодий рецессия ва девальвация мураккабликлари кучайса, ижара нархлари туриб қолиши ёки ҳатто –5% пасайиши мумкин.
Хулоса ва тавсиялар
Ижара олувчилар (ижаричилар) учун
Бозорни кузатиб бориш зарур. Техник жиҳатларга эътибор бериш, ижара шартномасини расмийлаштириш (э-ижара) ва мосуий шароитларга мувофиқ уй топиш тавсия қилинади. Ижара ижрои тўғрисида солиқ органларида рўйхатдан ўтказиш шарт.
Ижара берувчилар (уй эгалари) учун
Мулкни тиклаш ва таъмирлашга сарф-харажатлар ўз нархини қоплаб кетиши учун нарх белгилашда ушбу маблағларни эътиборга олиш маъқул. Ижара шартномаларини расмийлаштириш (э-ижара) талабларига риоя қилиш муҳим. Ижара муҳлатини узайтириш ва мультиҳонали уйлардан даромад манбаини оптималлаштириш тавсия этилади.
Сиёсат олиб борувчилар учун
Ижара бозорини назорат қилиш учун алоҳида механизмини такомиллаштириш зарур. Қурилишни қўллаб-қувватлаш (янги турар-жойларга имтиёзлар) ва аҳоли ижтимоий тоифаларини уй-жой билан таъминлаш дастурлари ижара бозорининг соғлом ривожланишига хизмат қилади.
Манбалар: Ўзбекистон Миллий статистика қўмитаси, Тошкент шаҳар статистика бошқармаси, Марказий банк таҳлиллари, маҳаллий янгиликлар (Kun.uz, Vzglyad.uz) ва риэлтор порталлари асосида хулоса чиқарилди.